Kör Kalıp Yüksekliği ve Ayak Ayarı

ABS Plus 20 cm'den 300 cm'ye ayarlanabilir; ayaklar projeye göre önceden kesilir ve her kalıp sahada kendi kotuna ayarlanır. Sabit kotlu sığ işlerde ise 5, 10 ve 15 cm'lik ABS Level kullanılır. Bu rehberde yükseklik bantlarını, ayak ayarının sahada nasıl yapıldığını ve yüksekliğin İTÜ kapasite tablosundaki yerini açıyoruz.

Yazar: Yücel Kaya, Ürün Yöneticisi. Yayınlanma: 30 Eylül 2026. ABS Yapı hakkında.

Yükseklik Bantları ve Ürün Seçimi

Doğru ürün, kotun büyüklüğüne ve değişkenliğine göre seçilir. Tablodaki bantlar tipik kullanımları gösterir; sınırda kalan işlerde kesit hesabı esas alınır.

Ayak Ayarı Sahada Nasıl Yapılır?

Ayaklar projeye göre önceden kesilerek sahaya getirilir; kurulumda her kalıp lazer kotuna göre tek tek ayarlanır. Üst döşeme her noktada hedef seviyede çıkar; rampa ve eğimli zeminlerde her ayak farklı yükseklikte durur. Sıkıştırılmış dolguda kot tutturmak katmanlı serim ve sıkıştırma isterken, kör kalıpta kot bir kurulum ayarıdır — bu yüzden eğimli otopark döşemeleri ve rampalar kör kalıbın güçlü olduğu işlerdir.

Beton dökümünde kural değişmez: önce ayaklar doldurulur. Bu koşulla kalıp, kendi üzerindeki 15 cm'lik yaş beton ağırlığına rahatlıkla dayanır; daha kalın şaplar için hesap kontrolü yapılır.

Yükseklik–Kapasite İlişkisi

Kapasiteyi yükseklik tek başına belirlemez; döşeme kalınlığı ve donatı birlikte çalışır. İTÜ qmax tablosundan iki okuma: aynı H50/2xØ10 kesiti t=5 cm'de 55 kN/m² iken t=20 cm'de 110 kN/m² verir — döşeme kalınlığı kapasiteyi ikiye katlar. H250 gibi yüksek kesitlerde ince döşemeler tabloda boş (-) bırakılmıştır; bu hücrelerde daha kalın döşeme gerekir. Donatısız kesitler tüm yüksekliklerde 20 kN/m² taban kapasite verir.

Tablonun tamamı ve laboratuvar sonuçlarıyla birlikte okuma kılavuzu yapısal yük rehberimizdedir.

Sabit Kesit Ne Zaman Yeter?

Kot standart ve sığsa (5, 10 veya 15 cm) ABS Level kesim ve ayar gerektirmez, hızlı dizilir. Kot değişkense, 15 cm'nin üzerine çıkılıyorsa veya rampa/eğim varsa ayarlanabilir ABS Plus gerekir. İkisi arasında kalan işlerde karar, kesit hesabıyla verilir — teknik ekip sınır işleri açıkça söyler.

Belgeler ve Güven

ABS Hafif Dolgu Kör Kalıpları; Ulusal Teknik Onay Belgesi (UTO) ve G İşaretine sahip ilk ve tek yerli ürün grubudur. Yük değerleri İstanbul Teknik Üniversitesi raporlarıyla (Teknik Rapor 2018, Kırma Deneyi 2018/2021, Kalıp Dayanım 2018) belgelidir. Ulusal Teknik Onay belgesini (PDF) inceleyin.

Altın Çekül Uluslararası Yapı Kataloğu 2020 kapsamında "Yenilikçi Yapı Ürünü" ödülü; bugüne dek 3,5M+ m² uygulamayı aşan saha deneyimi ve 400+ referans proje.

Sık Sorulan Sorular

Kör kalıp yüksekliği sahada mı ayarlanır?

ABS Plus 20 cm'den 300 cm'ye ayarlanabilir bir sistemdir; ayaklar projeye göre önceden kesilerek sahaya getirilir ve her noktada hedef kota ayarlanır. Böylece rampa, eğim ve değişken kotlu zeminlerde her kalıp kendi yüksekliğinde durur. Sabit kotlu sığ işlerde ise kesim gerektirmeyen ABS Level (5, 10, 15 cm) kullanılır.

En yüksek kaç cm dolgu yapılabilir?

ABS Plus ile 300 cm'ye kadar betonarme yükseltilmiş döşeme oluşturulur. Yüksek kesitlerde ince döşemeler İTÜ tablosunda boş (-) bırakılmıştır; bu hücrelerde daha kalın döşeme ve uygun donatı gerekir. H250 gibi yüksek kesitlerde kırma deneyleri 570,2 kN'a kadar kırılma yükü kaydetmiştir (20 cm döşeme, 4xØ10 ayak donatısı).

Sabit yükseklik ne zaman tercih edilir?

Kotun standart ve sığ olduğu işlerde: ABS Level 5, 10 ve 15 cm sabit kesitleriyle kesim ve ayar gerektirmez, hızlı dizilir. Kot değişkense, 15 cm'nin üzerine çıkılıyorsa veya rampa/eğim varsa ayarlanabilir ABS Plus gerekir. Sınırda kalan işlerde teknik ekip kesit hesabıyla karar verir.

Yükseklik arttıkça taşıma kapasitesi düşer mi?

Doğrudan değil; kapasiteyi yükseklik, döşeme kalınlığı ve donatı birlikte belirler. İTÜ qmax tablosunda H50/2xØ10 kesiti t=5 cm'de 55 kN/m² iken t=20 cm'de 110 kN/m² verir — aynı yükseklikte döşeme kalınlığı kapasiteyi ikiye katlar. Yüksek kesitlerde çözüm, daha kalın döşeme ve doğru donatıdır.

Değişken kotlu zeminde kot nasıl tutturulur?

Ayarlanabilir ayak her noktada farklı kota izin verir: kalıplar lazer kotuna göre tek tek ayarlanır, üst döşeme her yerde hedef seviyede çıkar. Sıkıştırılmış dolguda kot tutturmak için katmanlı serim ve sıkıştırma gerekirken, kör kalıpta kot bir kurulum ayarıdır. Rampa ve eğimli otopark döşemeleri bu yüzden kör kalıbın güçlü olduğu işlerdir.

İlgili İçerik

• Yapısal yük rehberi — İTÜ verileriyle mühendis rehberi
• Beton tasarrufu rehberi — hesaplı anlatım
• ABS Plus — İTÜ tablolarının tamamı (qmax + laboratuvar)
• ABS Level — sabit kesitli kör kalıp (5, 10, 15 cm)
• Kurulum kılavuzu — 9 adımda saha uygulaması
• Kör kalıp avantajları — sahada kanıtlanmış 12 fayda
• Teklif hesaplayıcı — projenizle tasarrufu görün
• Teknik dokümanlar ve detaylı veri tabloları
• İletişim — projenizi teknik ekiple değerlendirin

ABS Kör Kalıp hakkında

ABS Kör Kalıp sistemleri geri dönüştürülmüş plastikten üretilir ve betonarme yükseltilmiş döşeme ile hafif dolgu uygulamalarında kullanılır. ABS Plus 20–300 cm aralığında ayarlanabilir; ABS Level 5, 10 ve 15 cm sabit yüksekliktedir. Sistem, geleneksel dolguya göre daha hafif, daha hızlı ve daha ekonomik bir alternatif sunar.

Başlıklar arasında düşük döşeme dolgusu, peyzaj, rampa, havuz çevresi, temel pabuçları arası dolgu ve altyapı odaları yer alır. ABS Yapı Elemanları 2011'den beri bu sistemleri üretmektedir.

Geleneksel zemin, çakıl veya EPS dolgularına kıyasla kör kalıp ölü yükü, kamyon seferini ve saha işçiliğini azaltır; oluşan boşluk elektrik ve mekanik hatlar için kullanılabilir. Ayarlanabilir sistemlerde kurulum yaklaşık 20 m²/saat, sabit sistemlerde 100 m²/saat düzeyindedir. 100 cm yükseklikte örnek taşıma kapasitesi 55 kN/m² civarındadır. Teknik dokümanlar, CAD/BIM dosyaları ve referans projeler bu sitede yayımlanır.