Kör Kalıp vs EPS vs Gazbeton: Hafif Dolgu Karşılaştırması
Özet: Ağır yük, yüksek dolgu veya tesisat boşluğu gerekiyorsa kör kalıp öne çıkar; betonarme döşeme üretir. Sığ ve düşük yüklü alanlarda ısı yalıtımıyla birlikte pratik çözüm sunan EPS yeterlidir. Gazbeton ise dolgu malzemesi değil duvar malzemesidir; dolguda ağırlığı ve işçiliği nedeniyle tercih edilmez. Nihai karar statik hesaba göre verilir.
Yan Yana Karşılaştırma
| Kriter | Kör Kalıp (ABS Plus) | EPS Dolgu | Gazbeton |
|---|---|---|---|
| Malzeme tanımı | Geri dönüştürülmüş polipropilen kör kalıp; betonarme yükseltilmiş döşeme üretir | Genişletilmiş polistren (EPS) blok ve levhalar; kalıcı hafif dolgu | Otoklavlanmış gazbeton (AAC) bloklar; duvar örgü malzemesi, dolgu için üretilmez |
| Birim ağırlık | Boşluk oranına bağlı; masif beton veya sıkıştırılmış dolgudan belirgin hafiftir | Yaklaşık 15-30 kg/m³; malzeme olarak üçü içinde en hafifi | G2 sınıfı ~400 kg/m³, G4 sınıfı ~600 kg/m³; hafif dolgu sayılmaz |
| Basınç dayanımı | Taşıyıcılık üst beton ve ayaklardadır; örnek 100 cm yükseklik + 5 cm üst beton ile 55 kN/m² hareketli yük | Yoğunluğa bağlı, 10% deformasyonda yaklaşık 70-200 kPa (EN 13163 sınıfları); üst şap ister | G2 ~2,5 N/mm², G4 ~5,0 N/mm² (TS EN 771-4); duvar basıncı içindir, dolgu yükü hesabına girmez |
| Dolgu yüksekliği | 20 cm'den 300 cm'ye ayarlanabilir; değişken kotlara uyar | Blok dizilimiyle kademeli; yüksek kotlarda katman ve ankraj detayı gerekir | Dolgu uygulaması önerilmez; blok yüksekliğiyle sınırlı, katman işçiliği ağırdır |
| Tesisat geçişi | Döşeme altındaki boşluk elektrik ve mekanik tesisata açılır | Blok içinden geçiş için kesim gerekir; kullanılabilir boşluk oluşmaz | Duvar içi kanal açma gerekir; dolguda tesisat hacmi oluşmaz |
| Yangın davranışı | Betonarme döşeme içinde kalır, taşıyıcı sistem betondur | E sınıfı; aleve maruziyette erime ve duman riski, üzeri mutlaka korunmalıdır | A1 sınıfı yanmaz; ancak bu üstünlük duvar uygulamasınındır, dolguya taşınmaz |
| Isı yalıtımı | Betonarme sistemdir, ısı yalıtımı beklenmez; gerekirse ayrıca çözülür | λ yaklaşık 0,035-0,040 W/mK; yalıtım ve dolguyu tek malzemede birleştirir | λ yaklaşık 0,10-0,16 W/mK; duvar yalıtımı iyidir ama dolguda bu özellik kullanılmaz |
| Su ve nem | Betonarme döşeme nemden etkilenmez; drenaj boşlukta çözülür | Su emmesi düşüktür ancak uzun vadede su alabilir; drenaj detayı gerekir | Su emer; sıva ve dış koruma ister, dolguda rutubet riski taşır |
| Uygulama hızı | Saatte 20 m²'ye kadar kurulum; beton sonrası ek dolgu katmanı gerekmez | Blok dizimi hızlıdır; kesim, yapıştırma ve şap toplam süreyi belirler | Örgü işçiliği yavaştır; harç prizi ve katman bekleme süresi eklenir |
| Tipik kullanım | Otopark, rampa, trafo odası, peyzaj ve temel arası dolgular | Sığ dolgu, teras, yol altı ve yalıtım istenen basit alanlar | İç ve dış duvarlar, bölme duvarlar; dolgu senaryosunda kullanılmaz |
Net Takas
- Üç malzeme üç ayrı iş yapar: kör kalıp taşıyıcı boşluklu döşeme üretir, EPS kalıcı hafif dolgudur, gazbeton duvar malzemesidir. Doğru soru hangisinin en iyi olduğu değil, yükseklik ve yükün hangisini gerektirdiğidir.
- EPS'nin hafiflik ve yalıtım avantajı sığ dolguda ekonomiktir; kot ve yük büyüdükçe yoğunluk, şap kalınlığı ve detay maliyeti kör kalıba yaklaşır.
- Gazbetonu dolguda kullanmak hem ağır hem işçiliklidir: aynı emekle duvar örülür. Dolgu ihtiyacı için kör kalıp veya EPS arasından, duvar ihtiyacı için gazbetondan seçim yapılır.
Kör Kalıbı Seçin, Eğer…
- Dolgu yüksekliği 50 cm'nin üzerindeyse veya kotlar değişkense
- Otopark, rampa, trafo odası gibi hareketli yükün yüksek olduğu alanlar söz konusuysa
- Döşeme altından elektrik, mekanik veya drenaj geçecekse
EPS'yi Seçin, Eğer…
- Sığ, basit geometrili ve düşük yüklü bir dolgu gerekiyorsa
- Isı yalıtımı ile dolguyu tek malzemede çözmek istiyorsanız
- Kısa tedarik ve düşük ilk maliyet öncelikliyse (yangın koruma detayını atlamadan)
Gazbetonu Seçin, Eğer…
- Asıl ihtiyacınız hafif duvarsa, dolgu değilse
- Yangın dayanımlı, yanmaz bölme veya dış duvar gerekiyorsa
- Döşeme üzeri bölmelerde ısı yalıtımlı duvar arıyorsanız (dolguda değil)
Sık Sorulan Sorular
Gazbeton hafif dolguda kullanılabilir mi?
Teknik olarak blok dizilebilir ama G2/G4 sınıfları yaklaşık 400-600 kg/m³ ağırlığıyla hafif dolgu sayılmaz; işçilik ve maliyet kör kalıp veya EPS'den yüksektir. Gazbeton duvar malzemesidir, dolgu için üretilmez.
EPS mi kör kalıp mı daha hafiftir?
Malzeme olarak EPS (yaklaşık 15-30 kg/m³) en hafifidir; ancak sistem ağırlığı üzerindeki şap ve kaplamayla birlikte hesaplanmalıdır. Kör kalıp boşluklu betonarme döşeme üretir ve masif dolgudan belirgin hafiftir.
Üçü içinde hangisi daha ekonomiktir?
Sığ dolguda EPS'nin ilk maliyeti düşüktür; kot ve yük büyüdükçe detay maliyeti artar. Kör kalıpta beton ve kalıp hesabı birlikte yapılır. Gazbeton dolguda en pahalı seçenektir çünkü yanlış uygulamadır.
Yangın güvenliği açısından sıralama nasıldır?
Gazbeton A1 sınıfı yanmazdır ama bu avantaj duvar uygulamasınındır. Kör kalıpta taşıyıcılık betondadır ve sistem döşeme içinde kalır. EPS E sınıfıdır; alev karşısında erir, üzerinin korunması zorunludur.
Tesisat geçişi hangisinde en kolaydır?
Kör kalıpta döşeme altındaki boşluk doğrudan tesisata açılır. EPS'de blok içinden geçiş için kesim gerekir. Gazbetonda duvar içi kanal açılır; dolguda kullanıldığında tesisat hacmi hiç oluşmaz.
İlgili İçerik
- ABS Plus vs EPS — hafif dolgu karşılaştırması
- ABS Plus — yüksekliği ayarlanabilir kör kalıp sistemi
- Kör kalıp avantajları — sahada kanıtlanmış 12 fayda
- Hafif dolgunun yapısal yüke etkisi — İTÜ verileriyle
- Kör kalıp fiyatları — maliyeti ne belirler
- Kör kalıp uygulama alanları
- İletişim — projenizi teknik ekiple değerlendirin
ABS Kör Kalıp hakkında
ABS Kör Kalıp sistemleri geri dönüştürülmüş plastikten üretilir ve betonarme yükseltilmiş döşeme ile hafif dolgu uygulamalarında kullanılır. ABS Plus 20–300 cm aralığında ayarlanabilir; ABS Level 5, 10 ve 15 cm sabit yüksekliktedir. Sistem, geleneksel dolguya göre daha hafif, daha hızlı ve daha ekonomik bir alternatif sunar.
Başlıklar arasında düşük döşeme dolgusu, peyzaj, rampa, havuz çevresi, temel pabuçları arası dolgu ve altyapı odaları yer alır. ABS Yapı Elemanları 2011'den beri bu sistemleri üretmektedir.
Geleneksel zemin, çakıl veya EPS dolgularına kıyasla kör kalıp ölü yükü, kamyon seferini ve saha işçiliğini azaltır; oluşan boşluk elektrik ve mekanik hatlar için kullanılabilir. Ayarlanabilir sistemlerde kurulum yaklaşık 20 m²/saat, sabit sistemlerde 100 m²/saat düzeyindedir. 100 cm yükseklikte örnek taşıma kapasitesi 55 kN/m² civarındadır. Teknik dokümanlar, CAD/BIM dosyaları ve referans projeler bu sitede yayımlanır.